PLS: Ponowna ocena sukralozy (E 955) jako dodatku do żywności

Przegląd

• Sukraloza (E 955) to dodatek do żywności stosowany jako nieodżywczy środek słodzący. Zapewnia słodycz bez dodawania kalorii lub wartości odżywczych.
• Komitet Naukowy UE ds. Żywności (SCF), poprzednik EFSA, ostatnio ocenił E 955 w 2000 roku.
• Na potrzeby obecnej opinii Panel EFSA ds. Dodatków do Żywności i Aromatów (Panel FAF) ponownie ocenił bezpieczeństwo E 955 pod kątem jego stosowania jako dodatku do żywności.
• EFSA opublikowała wcześniej ponowne oceny innych substancji słodzących: aspartamu (E 951) w 2013 roku, taumatyny (E 957) w 2021 roku, neohesperydyny DC (E 959) w 2022 roku, erytrytolu (E 968) w 2023 roku, sacharyny (E 954) w 2024 roku oraz acesulfamu K (E 950) i neotamu (E 961) w 2025 roku.

O co poproszono EFSA?

• Komisja Europejska (KE)¹ ustanowiła program ponownej oceny bezpieczeństwa dodatków do żywności, które zostały zatwierdzone w UE przed 20 stycznia 2009 roku. Obecna ocena Panelu FAF dla E 955 jest częścią tego programu.
• Ponadto, Panel FAF został poproszony przez KE o ocenę bezpieczeństwa proponowanego rozszerzenia stosowania E 955 w wyrobach piekarniczych.

Jak EFSA przeprowadziła tę pracę?

• Panel FAF postępował zgodnie z ustrukturyzowanymi protokołami opartymi na kryteriach i metodologiach wcześniej ustalonych dla ponownej oceny substancji słodzących (EFSA, 2020a, 2020b; EFSA FAF Panel, 2023, 2024).
• Protokoły te obejmują identyfikację potencjalnych szkodliwych skutków (identyfikacja zagrożeń), określenie minimalnej ilości w diecie, która mogłaby zaszkodzić zdrowej osobie (charakterystyka zagrożeń) oraz ocenę poziomu narażenia w populacji UE.

Jakie dane zostały wykorzystane?

Panel FAF wykorzystał następujące dane:

• Badania dotyczące E 955 opublikowane między styczniem 1999 r. a marcem 2025 r. zidentyfikowane na podstawie przeglądu literatury.
• Dane zebrane od zainteresowanych stron w odpowiedzi na prośby EFSA o dane i dodatkowe informacje.
• Dane przedłożone przez wnioskodawcę proponującego rozszerzenie stosowania E 955 w drobnym pieczywie.

Dane obejmowały dane techniczne (w tym dane dotyczące stabilności sukralozy), dane dotyczące zastosowań i poziomów stosowania w żywności, dowody z badań toksykologicznych na zwierzętach doświadczalnych (w tym badań genotoksyczności) i badań epidemiologicznych.

Odpowiednie dane biologiczne i toksykologiczne zostały zintegrowane z zastosowaniem podejścia opartego na wadze dowodów.

Jakie były wyniki i ich implikacje?

• Nie ma potrzeby zmiany wcześniej ustalonego dopuszczalnego dziennego spożycia (ADI) sukralozy (E 955) na poziomie 15 mg/kg masy ciała dziennie.
• W UE najwyższe szacunkowe narażenie na E 955 w diecie było poniżej ADI we wszystkich grupach populacji, co wskazuje na brak obaw o bezpieczeństwo.
• Ogólne narażenie w diecie nie wzrosło znacząco, biorąc pod uwagę proponowane rozszerzenie zastosowania w drobnym pieczywie.
• Panel FAF zidentyfikował jednak pewne niejasności (patrz poniżej), co oznaczało, że nie mógł potwierdzić bezpieczeństwa proponowanego rozszerzenia stosowania E 955.

Jakie były niepewności?

• Istnieje niepewność dotycząca potencjalnego transferu chloru z sukralozy do cząsteczek organicznych w przedłużonych warunkach wysokiej temperatury.
• Tej niepewności nie można odrzucić w ocenie proponowanego rozszerzenia stosowania E 955 w wyrobach piekarniczych, chyba że zastosowane zostaną ograniczenia dotyczące temperatury i czasu pieczenia.
• Ta sama niepewność dotyczy przygotowywania domowej żywności, w której sukraloza jest poddawana procesom ogrzewania, takim jak pieczenie lub smażenie.
• Oczekuje się, że warunki te nie wystąpią podczas przemysłowego przetwarzania żywności w ramach obecnie dozwolonych zastosowań E 955.

Jakie są kluczowe zalecenia?

Według panelu FAF i na podstawie ocenionych danych, KE powinna rozważyć:

• Włączenie indywidualnych limitów dla chlorowanych zanieczyszczeń monosacharydowych w sukralozie,
  4-chlorogalaktopiranozy i 1,6-dichlorofruktofuranozy w specyfikacjach UE dla E 955.
• Obniżenie limitu ołowiu w specyfikacjach UE.
• Włączenie numeru CAS 56038-13-2 do specyfikacji UE.

Panel FAF zalecił również KE rozważenie potencjalnego powstawania niepożądanych produktów degradacji sukralozy podczas zastosowań domowych, które wymagają wysokich temperatur, takich jak smażenie lub pieczenie.

Zastrzeżenie

• Niniejsze streszczenie w prostym języku (PLS) jest uproszczoną wersją raportu EFSA Ponowna ocena sukralozy (E 955) jako dodatku do żywności i ocena nowego wniosku w sprawie rozszerzenia stosowania sukralozy (E 955) w drobnym pieczywie. Pełny raport EFSA można znaleźć tutaj.
• Celem PLS jest zwiększenie przejrzystości i informowanie zainteresowanych stron o pracach EFSA na ten temat przy użyciu uproszczonego języka w celu przedstawienia podsumowania głównych ustaleń.

Odniesienia

EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności). (2020a). Wynik konsultacji publicznych w sprawie projektu protokołu oceny identyfikacji zagrożeń i charakterystyki substancji słodzących. Publikacje pomocnicze EFSA, 17(2), EN-1803. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2020.EN-1803

EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności). (2020b.) Wyniki konsultacji publicznych w sprawie projektu protokołu oceny narażenia na substancje słodzące w ramach oceny ich bezpieczeństwa w ramach programu ponownej oceny dodatków do żywności. Publikacje pomocnicze EFSA, 17(8), EN-1913. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2020.EN-1913

EFSA FAF Panel (Panel EFSA ds. Dodatków do Żywności i Aromatów). (2023). Zmieniony protokół dotyczący identyfikacji zagrożeń i charakterystyki substancji słodzących. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.7788968

EFSA FAF Panel (Panel EFSA ds. Dodatków do Żywności i Aromatów). (2024.) Zmieniony protokół oceny narażenia na substancje słodzące w ramach oceny ich bezpieczeństwa w ramach programu ponownej oceny dodatków do żywności. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.13912093

Re-evaluation of sucralose (E 955) as a food additive and evaluation of a new application on extension of use of sucralose (E 955) in fine bakery wares 
DOI: https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.9854

ISSN: 1831-4732 
© European Food Safety Authority, 2026
Reprodukcja dozwolona pod warunkiem podania źródła.

¹Rozporządzenie Komisji (UE) nr 257/2010 z dnia 25 marca 2010 r. ustanawiające program ponownej oceny dopuszczonych dodatków do żywności zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 w sprawie dodatków do żywności