PLS: Επαναξιολόγηση της σουκραλόζης (E 955) ως πρόσθετου τροφίμων

Επισκόπηση

• Η σουκραλόζη (E 955) είναι ένα πρόσθετο τροφίμων που χρησιμοποιείται ως μη θρεπτικό γλυκαντικό. Παρέχει γλυκύτητα χωρίς να προσθέτει θερμίδες ή θρεπτική αξία.
• Η Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων (SCF) της ΕΕ, η προκάτοχος της EFSA, αξιολόγησε για τελευταία φορά την E 955 το 2000.
• Για την παρούσα γνωμοδότηση, η επιτροπή της EFSA για τα πρόσθετα τροφίμων και τις αρωματικές ύλες (επιτροπή FAF) αξιολόγησε εκ νέου την ασφάλεια του E 955 για τη χρήση του ως πρόσθετο τροφίμων.
• Η EFSA έχει δημοσιεύσει στο παρελθόν επαναξιολογήσεις άλλων γλυκαντικών υλών: (E 951) το 2013, την ταουματίνη (E 957) το 2021, τη νεοεσπεριδίνη DC (E 959) το 2022, την ερυθριτόλη (E 968) το 2023, τις σακχαρίνες (E 954) το 2024 και την ακεσουλφάμη Κ (E 950) και τη νεοτάμη (E 961) το 2025.

Τι κλήθηκε να κάνει η EFSA;

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΕΚ)¹ θέσπισε ένα πρόγραμμα για την επαναξιολόγηση της ασφάλειας των πρόσθετων τροφίμων που είχαν εγκριθεί στην ΕΕ πριν από τις 20 Ιανουαρίου 2009. Η τρέχουσα αξιολόγηση του E 955 από την επιτροπή FAF αποτελεί μέρος αυτού του προγράμματος.
• Επιπλέον, η επιτροπή FAF κλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει την ασφάλεια μιας προτεινόμενης επέκτασης της χρήσης του E 955 σε είδη αρτοποιίας.

Πώς πραγματοποίησε η EFSA το έργο αυτό;

• Η επιτροπή FAF ακολούθησε δομημένα πρωτόκολλα με βάση κριτήρια και μεθοδολογίες που είχαν προηγουμένως καθοριστεί για την επαναξιολόγηση των γλυκαντικών υλών (EFSA, 2020a, 2020b- EFSA FAF Panel, 2023, 2024).
• Αυτά τα πρωτόκολλα περιλαμβάνουν τον εντοπισμό πιθανών επιβλαβών επιπτώσεων (προσδιορισμός κινδύνου), τον προσδιορισμό της ελάχιστης ποσότητας στη διατροφή που θα μπορούσε να βλάψει ένα υγιές άτομο (χαρακτηρισμός κινδύνου) και την αξιολόγηση του επιπέδου έκθεσης στον πληθυσμό της ΕΕ.

Ποιά δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν;

Η επιτροπή FAF χρησιμοποίησε τα ακόλουθα δεδομένα:

• Μελέτες σχετικά με το E 955 που δημοσιεύθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου 1999 και Μαρτίου 2025 και εντοπίστηκαν από βιβλιογραφική ανασκόπηση.
• Στοιχεία που συλλέχθηκαν από ενδιαφερόμενα μέρη σε απάντηση στις προσκλήσεις της EFSA για στοιχεία και στα αιτήματα παροχής πρόσθετων πληροφοριών.
• Στοιχεία που υποβλήθηκαν από έναν αιτούντα που πρότεινε την επέκταση της χρήσης του E 955 σε είδη αρτοποιίας.

Τα στοιχεία περιελάμβαναν τεχνικά στοιχεία (συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων για τη σταθερότητα της σουκραλόζης), στοιχεία για τις χρήσεις και τα επίπεδα χρήσης στα τρόφιμα, στοιχεία από τοξικολογικές μελέτες σε πειραματόζωα (συμπεριλαμβανομένων των μελετών γονοτοξικότητας) και επιδημιολογικές μελέτες.

Τα σχετικά βιολογικά και τοξικολογικά δεδομένα ενσωματώθηκαν με την εφαρμογή της προσέγγισης της βαρύτητας των αποδεικτικών στοιχείων.

Ποια ήταν τα αποτελέσματα και οι επιπτώσεις τους;

• Δεν υπάρχει ανάγκη αλλαγής της αποδεκτής ημερήσιας πρόσληψης (ADI) 15 mg/kg σωματικού βάρους ανά ημέρα της σουκραλόζης (E 955) που είχε καθοριστεί προηγουμένως.
• Στην ΕΕ, η υψηλότερη εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης της E 955 ήταν κάτω από την ΑΔΙ σε όλες τις ομάδες πληθυσμού, υποδεικνύοντας ότι δεν υπάρχει ανησυχία για την ασφάλεια.
• Η συνολική διατροφική έκθεση δεν αυξήθηκε σημαντικά όταν εξετάστηκε η προτεινόμενη επέκταση της χρήσης σε είδη αρτοποιίας.
• Παρά ταύτα, η επιτροπή FAF εντόπισε ορισμένες αβεβαιότητες (βλ. κατωτέρω), οι οποίες σήμαιναν ότι δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει την ασφάλεια της προτεινόμενης επέκτασης της χρήσης του E 955.

Ποιες ήταν οι αβεβαιότητες;

• Υπάρχει αβεβαιότητα όσον αφορά τη δυνητική μεταφορά χλωρίου από τη σουκραλόζη σε οργανικά μόρια υπό παρατεταμένες συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας.
• Αυτή η αβεβαιότητα δεν θα μπορούσε να απορριφθεί κατά την αξιολόγηση της προτεινόμενης επέκτασης της χρήσης του E 955 σε προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας, εκτός εάν εφαρμοστούν περιορισμοί στη θερμοκρασία και το χρόνο ψησίματος.
• Η ίδια αβεβαιότητα ισχύει και για την παρασκευή σπιτικών τροφίμων όπου η σουκραλόζη υφίσταται διαδικασίες θέρμανσης, όπως το ψήσιμο ή το τηγάνισμα.
• Αυτές οι συνθήκες δεν αναμένεται να εμφανιστούν κατά τη βιομηχανική επεξεργασία τροφίμων στο πλαίσιο των επί του παρόντος εγκεκριμένων χρήσεων του E 955.

Ποιες είναι οι βασικές συστάσεις;

Σύμφωνα με την ομάδα FAF και με βάση τα δεδομένα που αξιολογήθηκαν, η ΕΚ θα πρέπει να εξετάσει:

• Να συμπεριλάβει στις προδιαγραφές της ΕΕ για την E 955 μεμονωμένα όρια για τις προσμίξεις χλωριωμένων μονοσακχαριτών στη σουκραλόζη, 
  4-χλωρογαλακτοπυρανόζη και 1,6-διχλωροφρουκτοφουρανόζη.
• Μείωση του ορίου του μολύβδου στις προδιαγραφές της ΕΕ.
• Ενσωμάτωση του αριθμού CAS 56038-13-2 στις προδιαγραφές της ΕΕ.

Η επιτροπή FAF συνέστησε επίσης στην ΕΚ να εξετάσει τον πιθανό σχηματισμό ανεπιθύμητων προϊόντων αποικοδόμησης της σουκραλόζης κατά τη διάρκεια οικιακών χρήσεων που απαιτούν υψηλές θερμοκρασίες, όπως το τηγάνισμα ή το ψήσιμο.

Αποποίηση ευθύνης

• Η παρούσα περίληψη σε απλή γλώσσα (PLS) αποτελεί απλοποιημένη έκδοση της έκθεσης της EFSA "Re-evaluation of sucralose (E 955) as a food additive and evaluation of a new application on extension of use of sucralose (E 955) in fine bakery wares". Την πλήρη έκθεση της EFSA μπορείτε να τη βρείτε εδώ.
• Σκοπός της PLS είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η ενημέρωση των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τις εργασίες της EFSA για το θέμα, χρησιμοποιώντας απλοποιημένη γλώσσα για την παρουσίαση μιας περίληψης των κύριων ευρημάτων.

Αναφορές

EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων). (2020a). Αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με το σχέδιο πρωτοκόλλου για την αξιολόγηση του προσδιορισμού και του χαρακτηρισμού των κινδύνων των γλυκαντικών υλών. Υποστηρικτικές εκδόσεις της EFSA,17(2), EN-1803. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2020.EN-1803

EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων). (2020β.) Αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με σχέδιο πρωτοκόλλου για την αξιολόγηση της έκθεσης σε γλυκαντικές ουσίες στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ασφάλειάς τους στο πλαίσιο του προγράμματος επαναξιολόγησης των προσθέτων τροφίμων. Υποστηρικτικές εκδόσεις της EFSA, 17(8), EN-1913. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2020.EN-1913

Επιτροπή FAF της EFSA (EFSA Panel on Food Additives and Flavourings). (2023). Αναθεωρημένο πρωτόκολλο για τον προσδιορισμό και τον χαρακτηρισμό των κινδύνων των γλυκαντικών υλών. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.7788968

Επιτροπή FAF της EFSA (EFSA Panel on Food Additives and Flavourings). (2024.) Αναθεωρημένο πρωτόκολλο για την αξιολόγηση της έκθεσης σε γλυκαντικές ουσίες στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ασφάλειάς τους στο πλαίσιο του προγράμματος επαναξιολόγησης των προσθέτων τροφίμων. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.13912093

Επαναξιολόγηση της σουκραλόζης (E 955) ως πρόσθετου τροφίμων και αξιολόγηση νέας αίτησης για την επέκταση της χρήσης της σουκραλόζης (E 955) σε προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας 
DOI: https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.9854

ISSN: 1831-4732 
© Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, 2026
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με αναφορά της πηγής.

¹ Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 257/2010 της Επιτροπής, της 25ης Μαρτίου 2010, για τη θέσπιση προγράμματος επαναξιολόγησης εγκεκριμένων προσθέτων τροφίμων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πρόσθετα τροφίμων