Glossarju
Dan il-glossarju multilingwi jipprovdi definizzjonijiet faċli biex jinftiehmu għat-termini xjentifiċi ewlenin użati fuq dan is-sit web fid-dominju tal-valutazzjoni tar-riskju. It-termini u d-definizzjonijiet tagħhom huma referenzjati fil-prodotti ta’ komunikazzjoni tagħna bħala noti pop-up biex jispjegaw kunċetti lill-pubbliku mingħajr ebda għarfien speċjalizzat.
L-ortografija bl-Ingliż Standard tintuża dejjem. L-akronimi huma miktuba b’ittra kbira. It-termini huma ppreżentati b’ittra żgħira. L-entrati għandhom jiġu tradotti fl-24 lingwa uffiċjali kollha tal-UE.
Il-glossarju huwa dokument ħaj soġġett għal aġġornamenti regolari. It-termini rilevanti neqsin jistgħu jiġu ssuġġeriti bl-użu tal-formola online Saqsi Mistoqsija.
Dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà: Id-definizzjonijiet fil-glossarju huma maħsuba biss biex jgħinu lill-utenti ta’ dan is-sit web jifhmu t-terminoloġija xjentifika. Id-definizzjonijiet jistgħu jvarjaw minn dawk mogħtija fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea u fil-Ġurnal tal-EFSA.
R
Mod kif jiġi deskritt kemm sustanza (eż. tniġġis fi xmara) se titkisser u tiġi eliminata malajr minn ambjent
Subtip ta’ mikrobu definit mill-kompożizzjoni ġenetika tiegħu; pereżempju, fil-każ ta’ Escherichia coli O157, il-parti “O157” tal-isem tirreferi għar-razza
Sitwazzjoni fejn reazzjoni allerġika għal sustanza waħda twassal ukoll għal reazzjoni allerġika għal sustanza oħra. Dan jiġri normalment minħabba li l-allerġeni (eż. il-karawett u l-ġewż tas-siġar) għandhom karatteristiċi simili li jaffettwaw id-difiżi immunitarji tal-ġisem
Il-livell ta’ nutrijent fid-dieta li jissodisfa l-ħtiġijiet ta’ kuljum ta’ nofs il-persuni f’popolazzjoni tipika b’saħħitha
Sett ta’ metodi li bihom l-effetti ta’ komposti differenti huma relatati mal-istrutturi molekulari tagħhom. Dan jippermetti li jiġu previsti l-effetti avversi jew ta’ benefiċċju probabbli ta’ sustanza kimika partikolari billi titqabbel ma’ oħrajn li għandhom strutturi simili
Ammonti żgħar ta’ sustanzi kimiċi li jinsabu f’oġġetti tal-ikel li ġew esposti għal pestiċidi, għat-tossini ambjentali jew għall-prodotti relatati
Il-kapaċità tal-mikrobi li jikbru fil-preżenza ta’ sustanzi magħmula speċifikament biex joqtluhom; pereżempju, xi infezzjonijiet umani issa huma reżistenti għall-antibijotiċi, u dan iqajjem tħassib dwar l-użu mifrux tagħhom
żvilupp ta' reżistenza għal sustanza waħda li twassal għal reżistenza għal sustanza waħda jew aktar b'mekkaniżmu ta' azzjoni simili
Evalwazzjoni ta’ xogħol xjentifiku, akkademiku jew professjonali minn oħrajn li jaħdmu fl-istess qasam
rifless awtomatiku tat-teptip jew rifless tal-kappell tal-għajn meta xi ħaġa tmiss jew tersaq qrib l-għajn
rifless inkonxju li jikkawża li l-għajnejn jiċċaqalqu 'l fuq meta jkunu magħluqa jew jintmissu
Avveniment jew okkorrenza hija ddefinita bħala li għandha rilevanza bijoloġika jekk id-daqs jew l-implikazzjonijiet tagħha x’aktarx li jkollhom konsegwenzi għas-saħħa tal-bniedem
Riskju għas-saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti li jirriżulta minn sors ġdid jew minn żieda fis-suxxettibbiltà jew fl-esponiment għal sors eżistenti
Ir-relazzjoni bejn l-ammont ta’ sustanza li għaliha jkun espost organiżmu, popolazzjoni jew ekosistema individwali u l-mod li bih jirrispondi (eż. f’termini ta’ tossiċità)
Tip ta’ aċidu nuklejku li jinsab fil-ġisem, simili għad-DNA iżda b’filament wieħed (single stranded). Il-funzjoni l-aktar magħrufa tal-RNA (aċidu ribonuklejku) hija li jittrażmetti struzzjonijiet mid-DNA għall-makkinarju ċellolari responsabbli mill-produzzjoni tal-proteini.
L-imblukkar ta’ attivitajiet normali tal-ġeni permezz ta’ molekuli tal-RNA. Dan huwa proċess naturali iżda jista’ jiġi sfruttat ukoll mill-bijoloġisti bħala mod ta’ riċerka dwar kif jaħdmu l-ġeni fil-ġisem